Merhaba değerli dostlar,

   Dergimiz Kurtuba sekizinci sayısıyla tekrar huzurlarınızda. Söz yolunda adımlamaya devam ediyoruz. Bu adımımıza farklı ve renkli bir boyut getirmek maksadıyla e-posta grubumuzu kurmuş bulunmaktayız. Ana sayfada bulunan e-posta grubu üyelik bölümünde kayıt işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Hepimiz için hayırlı olmasını diliyorum.

   Kurtuba yine zengin bir içerikle karşınızda. Bu hafta, İzutsu'nun hayatından önemli kesitler bulacağınız Suphi Giz'in yayına hazırladığı "doğudan bir ışık: izutsu" adlı dosya sayfalarımızda olacak. Ayrıca dergimiz yazarlarından Yunus Emre Tozal'ın kaleme aldığı "Şam gezi notları" Suriyeli kardeşlerimizle aramızdaki sınırları ve mesafe farklarını ortadan kaldıracak. Bu gezi dosyasını es geçmemenizi ısrarla tavsiye ediyoruz. 

   Kurtuba'da bu sayı Said Refik'in "Ağıta Güzelleme", Hares Yalçi'nin "Ölümsüzümsü" ve bendeniz'in "Yankılayan Y/amaçlar" isimli denemelerini beğeninize sunuyoruz.

Kurtuba sekiz'in şairleri, "Mehmet âkif" isimli şiiriyle Murat Soyak ve "Ağulu sesim" adlı çalışmasıyla Kübra Çomaklı olacak.   

   Yeni sayılarda tekrar buluşmak ümidiyle.

   Saygılarımla.

Selman Maltaş

iletişim ve ürün göndermek için;

kurtubadergi@gmail.com

* : İlhami Çiçek

içimin kıvrımalarında maruf olmayan bir yangı

ellerimde aşkın emanetçisi bir vav'ın yalnızlığı var

ve baktığım aynalarda

sessiz kalmakla kimsesiz kalmanın paranoyası.

yankısı olmayınca duvarlarımda çağrılarımın

sarmal bilmece gibi

yıllarca bir keşmekeşin imlerini sakladım yüzümde

kimseler bilmedi döngülerimin boğumlarını

soran olmadı bir od'un ahuzarından

yetmedi bana hiçbir sevgilinin dilefkâr nağmeleri

ve ah! diye diye

tinsel bir efkârın ardından

ıssız badiyelerde susuz kaldım.

hangi öteden geldiği meşkuk

öyle giz öyle efsun

arzın ipini çeker gibi

sevdası göğü deler ve celladım olur gibi

cengâver bir bedeviyi

toprağa düşmüş küskün bir yağmur taneciği

yada kendi içine kıvrılmış bir yılan gibi

beklemekteyim…

oysa  iyiden iyiye uzaktım

dokunmuyordum şairin yalnızlığına

bir nirengi noktası vardı lal ü ebkem sırlarımın

ürkek ve naçar bakışlarımla kaçacaktım

ağulu sesim yırtınca fezayı

karanlığın ilk yarısında pervasızca yakalandım

   Tutkuların esaretine girmiş, kalbi dört yerinden prangalanmış, karşısına çıkan kurtlara uluyarak, onları köstebek deliklerine kovalayan, şehrin göbeğine kurulmuş şölen çadırlarından uzakta yaşayan insanları mı ararsın, ey gönül.

   Aramak bulmanın yarısı demiş olsa da büyükler; elindeki, sinekleri bile korkutmaktan aciz, küçük bir kibrit çöpüyle yeryüzünde sevdalılar araman, çekirgeleri güldürüyor! Bak, tiz çığlıklarına sardıkları gülüşmeleri yıldızları endişelendirmeye yetti de arttı bile... Gece yüzünü saklıyor senden, fakat çekirgeler sözünü sakınmadan canhıraş bir şekilde sana sesleniyorlar, duymuyor musun?

    Gözlerini çevirdiğin gökyüzü sana yüz vermez elbet! Sen bir nehir misin ki, bağrında damla damla biriktirdiğin gökyaşlarını, sadakâti kuşanarak aşkın bulutlanmış kucağına geri gönderesin? Bir aç, bak bağrına; hangi koleksiyonları kurmuşsun yüreğinin paslanmış mahzenlerinde? Katrandan ördüğün kinlerin, özgeçmişinin hangi duvarlarına sinmiş?

     Heybende biriktirdiğin güzelliklerini sırtına vursan, sonra da sözünü yankılayacak bir dağ yamacı bulsan, doğarken mayana karıştırılan kimsesizliğini orada perçinlesen ömrünün sonuna dek; nasıl olur dersin? İki kaşının ortasına sert bir yumruk yemiş boksör edâsıyla bakma gözlerime. Tamam; hayatın kirli atıklarıyla batırılmış nehirlerinden beslenen bir denizin ortasında, sadece sen ve iplikleri kopmaya yüz tutmuş salınla sonunu beklemektesin. Fakat, arınabilmek adına, tutunabilmek adına, kurtulabilmek adına, kısmetini kovalamanı diliyorum senden...

   Görmüyormusun; dikenli çalıların muhasarası altındaki dik patikalar, yüreğinin tınılayan adımları için, rüzgârla ortaklık kurup geçeceğin yolları süpürüyorlar.

   Düşünüyorum da; şömine önünde boylu boyunca uzanmış dünyanın ağzından; soğuk, çetin, kalburaltı bir hayatın sarp yokuşlarına doğru hızlı adımlarla kaçmak istemini kamçılayan duygunun ana teması nedir acaba? Bir dağın zirvesine otağ kurup, elinde bir dürbünle, gökyüzünün ikiye yarılacağı, gelmesi muhtemel o kıyamet akşamını mı gözlemek? Yoksa, düzensizliğin yüklediği sorumluluklardan ötürü ikibüklüm olmuş kalbin sancılarını mı dindirmek? Belki de, yankı yapan dağların yamacından; ‘‘atomu yumrukla parçalayamazsınız’’ ikazı yapmak ve kendi vicdanını temize çıkarmak?

   Bütün bu cevapsız sorularımı sadece bir dağın yamacı yankılıyor; kaçmak! Her ne şekilde olursa olsun, balçıktan doğan benliği, gene balçıkla emzirecek bir dağ yamacına, kalbiyle birlikte iltica etmek. Dünyanın işvelerinden, işgüzarlıklarından, işkolikliğinden, işkillendirilmişliğinden yüreğini tecrit etmek.

   Sen bunları yapabilecek bir yüreğe sahip olabileceğine inanıyor musun? Bak, herkes yalnız bırakacak seni, bir sırdaşın, içinde patlayan yanardağlardan sızan lavları olduğu gibi önüne dökebileceğin bir dertdaşın, sırtındaki yüke omuz verecek bir kardeşin olmayacak. Bu dağ başında, ıssız kalmış benliğini yüreğine sararak her gece uykuya dalacak ve kimsesizliğin suskun sabahına gözlerini açacaksın. Altına sereceğin atlas halıların olmayacak, başını kuş tüyü bir yastığa değil de, kum tüyü bir taşa yaslayacaksın belki de.

   Gözlerine şavkı düşen kaçmak sevdası, kalbinin sızabileceği son deliğe kadar yerleşmiş görünüyor! O dağın zirvesinde, bulutlara o narin bileklerini uzatmak, parmak uçlarınla onlara dokunmak ve hayallerinde kurguladığın figürleri bulutlar üzerinde çizmek mi istiyorsun? Yaşamın boyunca, atmosferinin içerisinde biriken ve güneşin alımlı ışıklarına geçit izni vermeyen, gökyüzünün yanında yüreklere tutunmuş zehirli gazların islerini dağın bol oksijenli havasında kalbinden kazımayı mı arzuluyorsun? İnzivaya çekilerek, düşlerinin yamaçlarından yuvarlanmak, susmak, konuşmamak, arada bir yağmurdan sonra ıslanan toprakta kumdan kaleler dikmek midir senin derdin?

   Kaç bakalım. Ulaşabildiğin son noktaya kadar tırman dağların dar yamaçlarından. Hayal ülkenin kapsülünde hep çocuk kalacağını zannetme sakın! Ve unutma, bir gün dağlarda inzivaya çekilecek yer kalmaz ise; o zaman kazanan mı, yoksa kaybeden mi olacaksın? Şimdiden düşünmeye başla!..

 Şam

Tarihin Kültür Mirası: Şam

İnsanın ruhundaki arayışa başlayabilmesini sağlayan, tarihin köklü mirasına sahip bir şehir: Şam… Birçok peygamberin imtihan mücadelesinin sahnelendiği, manevi havası ile insanları geçmişe götüren bu topraklarda, tarihin tekerrür etmesini yaşıyoruz…

Sıcakkanlı insanları ile gönülleri çeken, muhabbet dolu çarşılarında gelenleri ağırlayan Şam halkı, dünyada kültürlerini kaybetmeden, değiştirmeden koruyan ender halklardan. Eskiden şiir meclislerinin yapıldığı bu diyarlarda Nabi’nin, Ruhi’nin söylediği şiirler, divanlar; hala yürekleri serinletiyor… Ne kadar İngiliz ve Fransız sömürgesinde kalmış iseler de, bu değişmenin halka yansımamış olmasına çok sevindik. Batıyı bilinçsizce taklit etmeyen halk, örf ve adetlerini, törelerini unutmamış… Unutturmak isteyenlere de fırsat vermemiş.

İlim Meclisleriyle Ebunnur Üniversitesi

Ziyaretimiz boyunca Şam’da bir ilim yuvası olan Ahmed Kiftari’nin kurduğu özel Ebunnur Üniversitesi’nde, Suriye’nin dışından gelen öğrencilerle beraber kaldık. Ahmed Kiftari, Suriye’nin en tanınmış âlimlerinden birisi. Kendisi iki sene önce vefat etmiş ve vasiyeti ile kabri, Ebunnur Külliyesi’nin bahçesine alınmış. Ahmed Kiftari’nin oğulları çeşitli camilerde imamlık yaparak, halkın İslami şuur ile şuurlaşmalarına vesile oluyorlar.

           Ebunnur Külliyesi            

Ebunnur Üniversitesi’ne öğrenciler ilim öğrenmek ve icazet almak için geliyorlar. İlim aşkıyla yanan öğrencileri destekleyerek, özel hocalarla dersler verdiren, Ebunnur Üniversitesi; âlimlerin toplanıp ders yaptığı büyük bir külliye. Ayrıca İslami konuların görüşüldüğü paneller, her perşembe sohbetleriyle, sabah namazlarından sonra Ebunnur imamlarının doyumsuz zikriyle; insanların akın akın gelip, ders aldığı bir külliye. Buralarda imamlara, âlimlere değer verilmesi bizleri çok sevindirdi. İlim öğrenmek isteyen gençlere, yardımlar yapılıyor, ilmin kapısı açılıyor. Yeter ki ilim öğrenmek ve öğreneceği ilmi Allah yolunda kullanabilecek gayretli öğrenciler olsun…

Ebunnur Mescidi                  Ebunnur Kütüphanesi 

Ebunnur Külliyesi’ne çok yakın olan bir medrese var. İbn Arabî’nin türbesinin ve camisinin bulunduğu, sabah namazlarından sonra halkın büyük bir katılımla iştirak ettiği fıkıh derslerinin yapıldığı bir medrese. İbn Arabî’nin, bilginin daha çok ilham ve keşif yoluyla elde edilebileceğine inandığı ve tasavvuftaki ekoller hakkında derin bilgisine herkesin bir şekilde referans noktası olarak dayanmak zorunda kaldığını biliyoruz. Tasavvufa dönük neredeyse tüm eleştirilerin odağında İbn Arabî’nin olması, ilginç ama bir o kadar da anlaşılmaya muhtaç olduğunu düşünerek, türbesinden ayrılıyoruz.

Sadece Ebunnur Üniversitesi’ndeki derslere değil, İbn Arabî camisindeki derslere ve Ramazan El Buti camisindeki Kuran derslerine iştirak ediyoruz. Günümüzün büyük kısmı derslerle geçiyor böylece. Akşamları Libyalı, Tunuslu, Mısırlı öğrencilerin kaldığı Şam Üniversite’nde muhabbet ediyor, Türkiye ile ilgili fikirlerini soruyoruz. İsmi Dam olan Senegalli bir genç, “Türkiye denince aklıma Osmanlı geliyor. Biz bir zamanlar birdik, bizi ayırdılar, parçaladılar milliyetçilik duygularının kurbanı olduk” deyip ekliyor: “Senegal-Türkiye maçını da unutamıyorum. Sonuçta bir maç ve ister istemez herkes kendi ülkesini savunuyor.”

Ramazan El Buti Cami, Fıkıh Dersi

Tarihi dokusu bozulmamış Şam sokaklarında, kendimizi bir Osmanlı neferi gibi hissederek yürüyoruz. Şam’da en çok ilgimizi çeken; evlerin ve işyerlerin sade oluşu... Camilerin sade olması, ilgimizi çekmekle beraber, saatlerce izlemekten kendimizi alamıyoruz hat çalışmalarını… Tarih kokan bu sokaklarda ismi Yusuf Ahmed olan Arap bir şair ile tanışıyoruz. Çıkmış bir şiir kitabı bulunan Yusuf Ahmed bize Arapça yazdığı gazellerin birisini açıklayarak mest etti gönüllerimizi… Gazelinde, Kâbe’nin kapısında yakarışlarda bulunan Yusuf Ahmed; şiirlerinde ve hayatında Hakka ulaşmaya çabalayan bir şair…

Emevi Cami ve Türbe Ziyaretleri

Ve Emevi cami… Bir zamanlar dört ayrı mezhep imamının aynı anda dört farklı minbere çıkıp Cuma namazı kıldırdığı, avlusunun Kâbe’ye benzetildiği, işlemelerinin başka hiçbir camide bulunmadığı muhteşem bir cami… Caminin tam ortasında Hz. Yahya’nın türbesi bulunuyor. Eskiden caminin bir tarafını Müslümanlar, diğer tarafını Hıristiyanlar kullanırmış. Hıristiyanların çocuklarını vaftiz ettikleri yer, hâlâ duruyor. Camin arka tarafında Hz. Hüseyin’in başının ve türbesinin simge olarak bulunduğu bir bölüm var. Şiilerin en çok ziyaret ettikleri türbe olan Hz. Hüseyin’in kabrinde Şiiler gibi bizlerde gözyaşlarımızı tutamıyoruz.

Emevi Camisinin içindeki Hz. Yahya (a.s.)'ın Türbesi

Hz Hüseyin’in kızı olan Hz. Zeynep’in türbesinde, gözlerimiz kamaşıyor. Şehrin o sade binalarının, camilerinin aksine Hz. Zeynep’in türbesinin bulunduğu camide, duvarlara baktığımızda, kendimizi ikişer, üçer görmeye başladık. Bütün duvarlar işlemeli ve göz alıcı… Türbenin yarısı bayanlar tarafında, yarısı erkekler tarafında bulunuyor. Ayrıca Ali Şeriati’nin türbesini de ziyaret etmeyi unutmuyoruz. Türbelerde bayanlar tarafından gelen hıçkırık sesleri, yürekleri bin parça ediyor…

Emevi Cami

Selahaddin Eyyubi’nin türbesinde çok samimi gençlerle tanıştık. Bizlere gösterdikleri ilgiyle sanki yıllardır birbirimizi tanıyormuşçasına kucaklaştık. Selahaddin Eyyubi’nin zaferlerini anlatan Suriyeli Hasan, Türkiye’ye gelmeyi çok istediğini söyleyince, seve seve misafir edebileceğimizi bildirdik. Çok sevindi, sonra tekrar kucaklaştık ve müzeleri gezmeye başladık. Aynı kültürden geldiğimiz için müzelerde gördüğümüz çanaklar, çömlekler, nakış ve el yazmaları Topkapı Sarayı’nda gördüğümüz eserlerden farklı değil.

Kasiyun Dağında Kurulan Dostluk

Tanıştığımızdan beri peşimizi bırakmayan, çok samimi bir dostumuz var. Kanadalı Ehvan kardeşimiz… Bizi Kabil’in Habil’i öldürdüğü yere, Kasiyun dağının eteklerine götürdü. Bir süreliğine Kasiyun Dağına çıktık. Tarihte ilk kan dökülen yer olması hasebiyle uzun tefekkürler edip, birbirimize insanın dünyaya gönderiliş amacından söz ettik. İnfitar suresinde de geçtiği üzere “İnsanı kerem olan rabbine karşı aldatan neydi ?” İnsan nasıl Rabbine karşı gelebilirdi ki? Neyine güvenerek Rabbinden uzaklaşabilir?...

Dünya tarihinin buradan başlaması, ilk zulmün burada işlenmesi bizleri geçmişin karanlık sayfalarına götürüyor. Şeytanın dünyada insanı ilk aldattığı yer olan bu çorak topraklarda, başımıza güneş geçmesinden korktuğumuz için fazla duramıyor, geri dönüyoruz.

Bizlerin ribat programlarında ismine “gece yürüyüşü” dediğimiz, insanın yaratıcıyı hatırlayarak kendisini sorguya çekmesini, burada insanlar Kasiyun dağına çekilerek yapıyorlar. Kasiyun dağında kendilerini sorguya çekerek, inzivaya çekiliyorlar.

Ayrılmadan Özlem Duymak…

Şairlerin, âlimlerin şehri Şam’a doyamadan geri dönmek zorunda kalıyoruz. Ayrılacağımız gün, şer uykusundan uyanma isteğiyle ilme sarılan bu gençlerle, hasretle kucaklaştık. Birbirimizi bırakmak istemiyorduk… İnşallah dualarla cennette görüşmek dileğiyle, gözyaşlarımızı tutamadık. Sanki yüreğimizden bir parça koparıp Şam’da bırakmıştık. Hele Senegalli Dam ayrılmayı göze alamıyor ağladıkça, yüreğimizi eritiyordu. Bizleri terminale kadar uğurladılar. Biz aslında ayrılmadığımızı düşünüyorduk. Gönlümüz bir oldukça “Kişi sevdiğiyle beraberdir”  hadisi ile ahitleşmiştik…

Evet, kardeşler kendimizi sorguya çekerek, kalbimizde oluşan noktalardan kurtulmamız gerekir bir an önce. İslam coğrafyası olarak; ilme talip olalım, gayemiz, hedefimiz, yolumuz, bir olsun. Batının “izm”lerine tutsak kaldığımızdan ve kendimizi kafese kapatışımızdan bir an önce kurtulabilmeliyiz. Ve ardından özgürlüğümüzü aramalı sevgiliye ulaşma adımlarımızda…

Ve ardından “Yürek Fethi” başlasın coğrafyalarda…